Engel IB144 Uživatelský manuál Strana 146

  • Stažení
  • Přidat do mých příruček
  • Tisk
  • Strana
    / 440
  • Tabulka s obsahem
  • KNIHY
  • Hodnocené. / 5. Na základě hodnocení zákazníků
Zobrazit stránku 145
98
Uitspraak der klinkers.
De meeste boeken leeren nog steeds: de klinkers hebben drieërlei uitspraak, t.w.
volkomen, onvolkomen, gerekt. Het wordt tijd, dat men in dit opzicht het in de laatste
uitgave van Cosijn's spraakkunst en in van Helten's kl. spr. gegeven voorbeeld
volge, welke slechts eene volkomene en eene onvolkomene uitspraak kennen,
terwijl de eerste verder leest: een klinker met volkomen uitspraak in een gesloten
lettergreep noemt men een gerekten klinker. In geen enkele spraakkunst is eene
poging gedaan, om het verschil in uitspraak tusschen een volkomen en een gerekten
klinker duidelijk te maken; alleen in Cosijn's beknopte spr. worden § 20 eenige
opmerkingen gemaakt, die de duidelijkheid niet zeer bevorderen
1)
en dan ook in de
groote uitgave weer weggelaten zijn. Het is dus aan te bevelen, op te merken, dat
de benaming ‘gerekt’ geen bijzondere uitspraak maar slechts eene eigenaardige
plaatsing van den volkomen klinker aanduidt. Verder bezigt men liefst om verwarring
te voorkomen de woorden open en gesloten, om aan te duiden, wat men vroeger
volkomen en onvolkomen klinkers noemde; immers onder een volkomen klinker
verstaat men niet alleen een open maar ook een gerekten klinker.
Tweeklanken.
Welk beginsel onze grammatici gevolgd hebben bij het onderscheiden der
tweeklanken van enkelvoudige klinkers, is niet zeer duidelijk. Eene vrij juiste definitie
van een tweeklank vind ik, om mij tot de school-grammatica te bepalen, in de
spraakkunst van R.K. Kuipers 24): ‘bij het uitspreken van een tweeklank gaan ze
(de spraakorganen) geleidelijk uit den eenen stand in den anderen over, zoodat
men, wanneer men ze langzaam uitspreekt, twee verschillende klanken kan
onderscheiden’. Andere boeken geven, hoewel niet altijd juist, op, uit welke
bestanddeelen de tweeklanken bestaan; hierover zijn zij het alle eens, dat bij 't
uitspreken van een tweeklank althans iets
1)
Bekn. Ned. spr., 6
e
dr., § 20: In gesloten lettergrepen is hunne (der klinkers) uitspraak òf
onvolkomen, òf gerekt (vaas, sier enz.), òf volkomen doch kort (tien, uw enz.). Een gerekte
klinker wordt hier dus opgevat als in duur, niet in klank onderscheiden van een volkomen
klinker. De gewone opvatting, dat elke klinker in een gesloten lettergreep, die niet onvolkomen
is, gerekt heet, is echter zoo algemeen, dat zij ook hier verder gehuldigd wordt. Zoo wordt §
48 de
i
van den uitgang isch een gerekte
i
genoemd, ofschoon § 20 leert, dat de
i
alleen
vóór
r
gerekt wordt uitgesproken. De andere spraakkunsten kennen het hier aangeduide
verschil in 't geheel niet, waardoor de vraag ontstaat, waarin zij dan wèl het onderscheid
tusschen een volkomen en een gerekten klinker zoeken; m.a.w.: indien men geen verschil
hoort tusschen de
i
van vier en die van Piet - en m.i. heeft men het recht, dit in eene
school-grammatica te verwaarloozen - dan zal men toch zeker geen onderscheid kunnen
hooren tusschen de
i
van Piet en die van drie, want deze is inderdaad dezelfde.
Taal en Letteren. Jaargang 2
Zobrazit stránku 145
1 2 ... 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 ... 439 440

Komentáře k této Příručce

Žádné komentáře