Engel IB144 Uživatelský manuál stáhnout pdf (Strana 200)

152

Het voorgaande kan het ons leeren.

De indruk, dien eenig kunstwerk op ons maakt, is afhankelijk èn van 't geen het

ons onmiddellijk geeft, èn van de voorstellingen, die het bij ons opwekt. Hoe rijker

schat van beelden en gewaarwordingen onze herinnering bewaart, hoe gemakkelijker

het den dichter valt, ons te laten zien, wat hij ziet, ons te laten gevoelen, wat hij

gevoelt. Een enkel gelukkig beeld, een woord, een klank misschien, en onze

phantasie schiet vleugelen aan; onbekende gestalten doemen op voor ons oog,

krijgen vorm en kleur, voelen en denken, willen en handelen. Zoo nieuw komt ons

alles voor, dat we vergeten, hoevele van die lijnen en tinten, gedachten en gevoelens

van ons zelf zijn, hoe die wezens eigenlijk leven van ons bloed en geest zijn van

onzen geest. Want de stof, waaruit het scheppingswoord des dichters ze formeerde,

lag reeds in ons. Maar anders wordt het, als de schatkamer van het geheugen

slechts karig is voorzien, en onze geest dien des dichters niet helpend te gemoet

treedt en dus bijna alle kracht uitsluitend van éénen kant moet komen. Dan wordt

de taak van den kunstenaar aanmerkelijk zwaarder, hij moet nu voor stof en weefsel

beide zorgen.

Denk slechts eens na, op hoe weinig voorhanden voorstellingen de schrijver kan

rekenen, die ons iets uit de tiende eeuw wil verhalen, hoe veel moeite het hem moet

kosten ze ons te geven, te geven zonder dat hij ons verveelt of aan eene privaatles

in de historie doet denken. En hoe oneindig grooter moet niet de kunst zijn, die ons

binnenleidt, in het innerlijke leven dier tijden, met andere meeningen en

vooroordeelen, indrukken en neigingen! Ongewone situaties, afwijkende

zielstoestanden en psychologische processen stellen hoogere eischen aan het

talent, dan het aan allen vertrouwde huiselijk leven met zijne meestal primitieve

gewaarwordingen van gezellige binnenkamers, echtelijk lief en leed, kinderlijk

gekibbel, geboorte, ziekte en dood. Is 't wonder, dat de huiselijke poëzie, die bijna

allen toegankelijk is, een weinig in discrediet is geraakt en men geneigd is, den

hoogsten prijs toe te kennen aan hem, wien het gelukt, gestalten te scheppen en

gewaarwordingen te wekken, zooals er slechts op den bodem eener hoogere

geestelijke beschaving kunnen ontkiemen? Erkentelijk zijn we den man, die ons het

eigen leven als het ware nog eens, maar in gecondenseerden vorm doet leven;

doch dankbaarder zijn we hem, die het ons bovendien verruimt, verfijnt en verdiept.

Maar zal hem dit altijd mogelijk zijn? Laat ons eens zien en daartoe tot ons versje

terugkeeren. Waar Da Costa ons den angst en de wanhoop der ouders teekent over

de ziekte en den dood van hunnen lieveling, is hij zeker van de sympathie eener

zeer breede schare. Doch hij vraagt meer. Die twee eerste coupletten zijn slechts

het voorportaal van de gewijde kapel. In het derde ligt - om nog even aan onze

aanvangsvergelijking te herinneren - het vruchtbeginsel onzer bloem. Het is de

gedachte, dat eene oneindige liefde zich over kind en ouders erbarmd heeft en

slechts de kortzichtige, zelfzuchtige mensch klaagt over de weeën, waarin een

hemelsch, onbe-

Taal en Letteren. Jaargang 2

1 2 ... 195 196 197 198 199 200 201 202 203 204 205 ... 439 440

Komentáře k této Příručce

Žádné komentáře

Engel IB144 Uživatelský manuál Strana 200

Komentáře k této Příručce

Související produkty a manuály pro ne Engel IB144