Engel IB144 Uživatelský manuál stáhnout pdf (Strana 44)

hem geopenbaard door dichterlijke intuïtie. De Roman wordt dan de illustratie dier

stelling, een plaatje, niet voor alle volwassen menschen. Is Van Lennep op deze

wijze te werk gegaan? Wij voor ons gelooven, dat het plaatje eerst werd geteekend

en gekleurd, om daarna in het ‘wachten en stil zitten’ een niet ongepast onderschrift

te vinden. Voor het boek komt het, helaas! op hetzelfde neer. De jaren 1830-1840

waren het overgangstijdperk der Nederlandsche Romantiek; de Roos van Dekama

is van 1836 en draagt de kenteekenen van zijn tijd.

De Gids

toonde in zijn recensie

aan, welk een kloof er gaapte tusschen het onnationale verhaal uit de dagen van

Willem IV, den Henegouwer, en de overtuiging van het tijdschrift-zelve, dat een

voorwaarde eener oorspronkelijke litteratuur in het nationaliteitsbewustzijn van den

kunstenaar gelegen was. Behalve door dit te flauw besef van het eigenlijke

Nederlandsche, verraadt de roman zijn samenhang met het tijdvak van 1830 door

zijn verwantschap met de levenswijsheid, waarvan Van der Palm de ideale

vertegenwoordiger mocht heeten. Wij behoeven haar niet met fijne trekken te

karakteriseeren. Ons volk zat uit te rusten. De vermoeienis was zoo groot geweest,

dat men eensgezind besloten had, vooreerst gezellig en stil thuis te blijven. Het was

een zeer zoete rust in het nette huisgezin. Iedereen bijna was er volmaakt tevreden.

Tevredenheid werd het kenmerk van elk behoorlijk mensch. Knorrigheid werd

menschonteerend. God is goed en de menschen zijn zijne kinderen; hoe kunnen

de kinderen van zulk een vader, bij een weinig nadenken, absoluut slecht zijn! Het

was er niet ondegelijk; er tierden velerlei deugden en deugdjes. Evenals in zekere

respectabele huisgezinnen in den gezeten burgerstand, waar vader en moeder bij

instinct vijanden van Socrates en het nasporen van den oorsprong onzer begrippen

zijn, maar tevens stevige zuilen, onder vriendelijk klimop verborgen, van welvaart

en orde. Gelijk echter bij de kinderen in zulke ordelijke en ordentelijke huishoudens

groot geworden, trok niemands hart naar 't geen er buiten den meetkunstig bepaalden

cirkel lag. Men was hoegenaamd niet romantisch; geenerlei verlangen naar 't

onbekende; traditie en autoriteit waren, anders dan in onzen tijd, woorden van

goeden klank. Den Catechismus der middelmaat te beleven viel niet moeielijk; geen

wonder dat men zijn kalme levenstaak als de vervulling eener plichtenleer opvatte.

Het achttiendeëeuwsch besef der menschelijke voortreffelijkheid getuigde nog

krachtig. Hoe kon de goede mensch anders dan goed zijn: ergo was hij zich-zelf

ten voorbeeld en hij had slechts zonder opwinding en overspanning te leven, om

op de natuurlijkste wijze in den hemel te komen. Inderdaad laat zich de gansche

toenmalige levenswijsheid als in

Taal en Letteren. Jaargang 2

1 2 ... 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 ... 439 440

Žádné komentáře

Engel IB144 Uživatelský manuál Strana 44