Engel IB144 Uživatelský manuál stáhnout pdf (Strana 372)

316

Woordvorming

1. Elke keer, als men een woord gebruikt, d.i. denkt, of zegt, maakt men dit eigenlijk

op nieuw. Vrijwel onbewust, doet men dit grootendeels op 't geheugen af, zelfs al

zegt men 't een ander na. De vorm en beteekenis van een woord zal ongeveer

hetzelfde wezen als toen men het vroeger op dezelfde wijs gebruikte; en te meer

er mee overeenkomen, naarmate men of zelf het meer

zegt

, of het meer

hoort

bezigen

. Toch is 't niet heelemaal gelijk aan een vroeger keer.

Na verloop van tijd gaat het hoe langer hoe meer verschillen. Zoo zeggen

kleinkinderen de woorden wat anders dan hun grootouders. Natuurlijk is er

wederkeerig napraterij. Daardoor wordt het verschil onder de levenden niet zoo

groot, dat de lui met eenzelfde taal elkaar niet meer verstaan

. Vandaar ook, dat

men het verloop niet opmerkt. En toch loopt het na jaren, al langzamerhand, zoo

uitéen, dat men ten slotte alleen door taalstudie de gelijkheid kan aantoonen.

Maar men herinnert zich niet alleen het woord in zijn vorm en beteekenis van een

vroeger maal; men denkt, onbewust natuurlijk, tegelijkertijd aan vormen en

beteekenissen, die er op

lijken

of er mee

samenhangen

. Dát geeft ook aanleiding

tot veranderingen van het woord. Zelfs is déze herinnering wel eens sterker dan de

indruk, die men van het woord-zelf had. En dan gebeurt dat het vroegere woord of

de vroegere vorm, door een nieuw, geheel of gedeeltelijk, vervangen wordt

Eigenlijk zijn er dus groepen van gelijk-klinkende of gelijk-beteekenende woorden

en woorddeelen, die geregeld op mekaar influenceeren.

Nu zijn er ook, die niet tot zoo'n groep hooren: geïsoleerde. Die raken licht verloren;

of ze versteenen; en vormen, wat de grammatica vaak noemt, uitzonderingen,

anomalieën, en wat dies meer zij.

2. Zelden staat een woord op zichzelf. Men spreekt in zinnen. Dan staan de woorden

in syntaxiaal verband. Komen nu twee of meer

1) Dit ‘zeggen’ hoeft natuurlijk niet overluid te wezen. Als men leest, zegt men stil na. Geschreven

zien geeft dus niet; de spraak verandert toch. Het Engelsch werd indertijd, in de latere ME.

ook zoo uitgesproken als men 't nu schrijft; except sommige woorden, naar geleerde

spelvoorschrijverij.

2) Hoe minder conversatie, hoe grooter de verschillen. Dit verklaart hoe dialecten worden.

Daarover wel eens later.

3) Denk maar aan de zoogenoemde volksetymologieën, waar 't nog al heel sterk is.

Taal en Letteren. Jaargang 2

1 2 ... 367 368 369 370 371 372 373 374 375 376 377 ... 439 440

Komentáře k této Příručce

Žádné komentáře

Engel IB144 Uživatelský manuál Strana 372

Komentáře k této Příručce

Související produkty a manuály pro ne Engel IB144