Engel IB144 Uživatelský manuál stáhnout pdf (Strana 40)

De roos van Dekama.

Nog altijd wordt in Nederland, ondanks het veranderen der tijden, de Roos van

Dekama een amusant boek gerekend. Men kan pittiger, dieper, hooger lectuur

gewoon zijn, - valt het ons op een of andere wijze weer eens in handen, dan scheidt

men er niet van zonder een genoeglijken glimlach en twijfelt een oogenblik, of de

critiek Van Lennep wel altijd recht heeft gedaan. Waarin schuilt de aantrekkelijkheid

van deze reliquie der Romantiek? Zonderling steekt zij af bij het beste uit de

nalatenschap van Mevr. Bosboom-Toussaint; Schimmel en Wallis mogen zich als

scheppers van echter en kostbaarder kunst gelukkig prijzen. Het geldt heden ten

dage voor uitgemaakt, dat kunst volkomenheid van vorm is. Dit aangenomen, had

Van Lennep zelf grif toegegeven, dat hij zich meermalen bezondigd heeft. Niet het

minst, voorzeker, in de Roos van Dekama. Het is een boek zonder eenheid, het

gaat gebukt onder den driedubbelen vloek van den Intrigeroman. Het Zondenregister,

door Bakhuizen in 1837 er aan ten laste gelegd, kan nog vermeerderd worden.

Voor niemand is het verborgen, dat de sterkte van den auteur niet was gelegen

in het scheppen van karakters. In het oog der beste litterarische kunstenaars is de

mensch het belangrijkste in de natuur. De Mensch! d.i. niet zijn kleeding en omgeving,

niet zijn zeden en gewoonten, niet zijn alledaagsche verrichtingen en toevallige

lotgevallen; ook niet, als vertegenwoordiger van een aantal min of meer algemeene

deugden en ondeugden en lotsbedeelingen; maar de Mensch gelijk Shakspere hem

zag en begreep, in zijn oorspronkelijke eigenaardigheid, individueel en toch van

typische beteekenis: elk individu een zelfstandig centrum, met zijn eigen kring van

gewaarwordingen en gevoelens, denkbeelden en gedachten; met een leven van

daden en gebeurtenissen, die het merk der persoonlijkheid dragen en slechts uit

den natuurlijken aanleg van neigingen en krachten verklaard kunnen worden. Het

lot van den mensch woont in zijn eigen borst. Zekere aanleg eenmaal gegeven,

gegeven voorts een aantal andere krachten, van wat aard ook, daarop

Taal en Letteren. Jaargang 2

1 2 ... 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 ... 439 440

Žádné komentáře

Engel IB144 Uživatelský manuál Strana 40