Engel IB144 Uživatelský manuál stáhnout pdf (Strana 408)

352

Zijn het nu woorden van zoogenoemde begrippen, dan is hun beteekenis alles

behalve vast. Het zijn aanduidingen, daar later eerst meer bepaalds bijkomt. Dit is

niet erg vreemd. Men merkt in den regel hetzelfde als men de wortelbeteekenissen

in 't germaansch en verder naspoort

. Wie nu dichters' aanvalt, omdat hun

nieuwigheden een vage beteekenis hebben

, - zoo men ze al kan vatten; - hoe stelt

die 't dan, taalkundig, met die oudere wortelbeteekenissen, of met de woordkiemen,

die evengoed ook nu nog bestaan? Taalvorming - 't is eenmaal niet anders - blijft

zich gelijk.

Zóo wou ik de woordvorming beschreven hebben, in dien trant uitgewerkt.

Dat verschilt wel een beetje van wat tot nog toe in de spraakkunsten daaromtrent

geleverd werd. 't Grootst gedeelte wat men daar vindt, hoort in Etymologische

woordeboeken; en van verreweg het meeste kan men dan nog vragen: wat geeft

al die kennis zonder vergelijkende en historische taalstudie? Wat geeft het voor juist

begrip van taal?

Wat doet het in elk geval in een spraakleer van het nederlandsch der XIX

eeuw?

Waarom moet daarin meegedeeld, dat ‘slechten’ een denominatief is van ‘slecht’?

Dat woord bestaat in dien zin niet meer in de beschaafde taal. M.i. worden ten

onrechte de dialecten er buiten gehouden; anders zou 't nog er door kunnen:

sommigen praten toch nog van ‘slecht haar’; anderen van ‘het slecht’ = de platte of

kleine steentjes, de trottoir; en van ‘slecht en recht’.

1) Zie over woordkiemen Franck in

Taal en Letteren

I, 136 vv. vooral. - vgl. ook 162, en noot.

En hiervoor blz. 311, over de

Parisismen

2) Een paar voorbeelden: Hoog boven zijn geploeter hing de regenwolk, jagend aan haar

uitkruivende randen, nit elkaar gewaaid, tot pluis geslagen aan haar wilde zoomen.

(Jac. van Looy). - en de zee zoo hoozig, zoo zeeïg, zoo donderend volkoel ‖ zoo zelf, als

bewogen volle grauwluchtwind, ‖ zoo omwarend, zoo botsendelkarend, zoo... (H.

Gorter). - gezien door de doodsche bril eener hofjes-juffronw-achtige op-prijs-stelling, of door

de bepoetelde lornjet eener banaal-populaire bespotting. - piesewieterige kakkerlak

die je bent. - de kelner trok het bovenste van elke twee borden weg met een scherp laayend

geklakgly der borden over elkaar (van Deyssel).

Hier kunnen ook dialectwoorden - niet alleen uit de volksdialecten, maar ook van bizondere

kringen onder wezen. - Wie geeft ons, wat Villatte in de

Parisismen

deed? - En zelfs

archaïstische woorden. Maar ook die heeft een ‘dichter’ tot zijn dienst.

Taal en Letteren. Jaargang 2

1 2 ... 403 404 405 406 407 408 409 410 411 412 413 ... 439 440

Komentáře k této Příručce

Žádné komentáře

Engel IB144 Uživatelský manuál Strana 408

Komentáře k této Příručce

Související produkty a manuály pro ne Engel IB144